Największą ozdobą tej książkę są przepiękne opisy przyrody, przyrządzania kawy, robienia bigosu, grzybobrania: „Na zielonym obrusie łąk jako szeregi Naczyń stołowych sterczą: tu z krągłymi brzegi Surojadki srebrzyste, żółte i czerwone, Niby czareczki rożnem winem napełnione; Koźlak, jak przewrócone kubka dno wypukłe
borowik - „grzybów pułkownik”, lisice - „krasnolice, tyle w pieśniach litewskich sławione”, rydz - „wzrostem skromniejszy i mniej sławny w piosenkach, za to najsmaczniejszy”, surojadki - „srebrzyste, żółte i czerwone, niby czareczki różnym winem napełnione”, koźlak - jak przewrócone kubka dno wypukłe”, bielaki - „krągłe, białe, szerokie i płaskie, jakby
a) Nie, należy je niszczyć. b) Tak, są mieszkaniem dla owadów i ozdobą lasów. c) Tak, można je jeść w niewielkich ilościach. 15) Do czego Adam Mickiewicz porównał purchawki? a) do majonezu b) do pieprzniczki c) do solniczki d) do butelki z winem 16) "Surojadki srebrzyste, żółte i czerwone" - jaki środek poetycki został tu
cash.
„Panowie, po grzyby do boru! Kto z najpiękniejszym rydzem do stołu przybędzie, Ten obok najpiękniejszej panienki usiędzie; Sam ją sobie wybierze. Jeżeli znajdzie dama, Najpiękniejszego chłopca weźmie sobie sama.” /A. Mickiewicz, Pan Tadeusz, ks. II/ Od 5 października 2010 r. w sali audytoryjnej można obejrzeć wystawę grzybów, którą przygotowali uczniowie klasy III LO pod kierunkiem Pani Iwony Walewskiej - Grąbczewskiej. Piękne okazy grzybów wyeksponowano w naturalnej scenerii, na którą złożyły się: mech, gałęzie, liście, szyszki, kawałki kory. Niefrasobliwe stwierdzenie, że wszystkie grzyby są jadalne, choć niektóre tylko raz w życiu, przestaje być zabawne, gdy dochodzi do śmiertelnego zatrucia. Umiejętności rozpoznawania grzybów nie można zastąpić poznaniem ich nazw jak ma to miejsce w wierszu dla dzieci Jana Brzechwy, który wymienia borowiki, opieńki, surojadki, modraczki, czubajki, pieczarki, maślaki, trufle, gąski, purchawki, koźlaki, bedłki, rydze, bielaki, smardze oraz muchomory. Jednak próżno szukać w utworze wskazówek, które z nich są jadalne, a które trujące. Można kupić atlas grzybów, ale w lesie z księgi pożytek raczej mizerny, gdyż może się okazać, że nasz koszyk pozostanie pusty, gdy będziemy zajęci rozpoznawaniem poszczególnych okazów. Dopiero obejrzenie różnych grzybów jadalnych i trujących jest podstawą opanowania umiejętności ich rozpoznawania. Wystawa jest ciekawą lekcją z zakresu mykologii. O atrakcyjności wystawy świadczą nie tylko walory poznawcze, ale także estetyczne. Oryginalna wystawa przyciąga nie tylko uczniów naszej szkoły. Obejrzały ją także dzieci z przedszkola w Skępem i w Wiosce. Maluchy były zachwycone leśną scenerią. Wystawie grzybów towarzyszy ekspozycja jesiennych zbiorów warzyw i owoców. Powszechny zachwyt wzbudza ogromnych rozmiarów dynia. Nucąc piosenkę z Kabaretu Starszych Panów ruszajmy na grzyby - w aromatów pełen las. W ręce bierzmy kosze, koszyki, koszyczki – czas rozpocząć GRZYBOBRANIE. „Na zielonym obrusie łąk, jako szeregi Naczyń stołowych sterczą: tu z krągłymi brzegi Surojadki srebrzyste, żółte i czerwone, Niby czareczki różnym winem napełnione; Koźlak, jak przewrócone kubka dno wypukłe, Lejki, jako szampańskie kieliszki wysmukłe, Bielaki krągłe, białe, szerokie i płaskie, Jakby mlekiem nalane filiżanki saskie, I kulista, czarniawym pyłkiem napełniona Purchawka, jak pieprzniczka - zaś innych imiona Znane tylko w zajęczym lub wilczym języku, Od ludzi nie ochrzczone; a jest ich bez liku. Ni wilczych, ni zajęczych nikt dotknąć nie raczy, A kto schyla się ku nim, gdy błąd swój obaczy, Zagniewany, grzyb złamie albo nogą kopnie; Tak szpecąc trawę, czyni bardzo nieroztropnie.” / A. Mickiewicz, Pan Tadeusz/ « poprzednia następna »
Grzybobranie Nadszedł czas na grzybobranie. Zbieranie grzybów to wielowiekowa polska tradycja, kultywowana do dzisiaj. Bez pysznych prawdziwków, podgrzybków, kozaków czy maślaków trudno wyobrazić sobie naszą kuchnię. Wystarczy wspomnieć choćby kapustę z grzybami czy zupę grzybową. SZCZYPTA KLASYKI: Inne pospólstwo grzybów pogardzone w braku Dla szkodliwości albo niedobrego smaku; Lecz nie są bez użytku, one zwierza pasą I gniazdem są owadów i gajów okrasą. Na zielonym obrusie łąk, jako szeregi Naczyń stołowych sterczą: tu z krągłymi brzegi Surojadki srebrzyste, żółte i czerwone, Niby czareczki różnym winem napełnione; Koźlak, jak przewrócone kubka dno wypukłe, Lejki, jako szampańskie kieliszki wysmukłe, Bielaki krągłe, białe, szerokie i płaskie, Jakby mlekiem nalane filiżanki saskie, I kulista, czarniawym pyłkiem napełniona Purchawka, jak pieprzniczka - zaś innych imiona Znane tylko w zajęczym lub wilczym języku, Od ludzi nie ochrzczone; a jest ich bez liku. Adam Mickiewicz Pan Tadeusz Grzybobranie dostarcza wielu przyjemności, trzeba przede wszystkim pamiętać o bezpieczeństwie i solidnie się do takiej wyprawy przygotować. Dlatego wszystkim grzybiarzom powinna przyświecać podstawowa i sprawdzona zasada - zbieramy tylko te grzyby, które dobrze znamy. Przeczytajcie nasz poradnik, a dowiecie się, które okazy są bezpieczne. Podgrzybek brunatny (jadalny)- rodzina borowikowate. Wysyp: na obfite zbiory przy sprzyjającej pogodzie można liczyć do końca października. Szukaj: najlepiej w starych borach świerkowych lub sosnowych. Borowik szlachetny -rodzina borowikowate (bardzo smaczny grzyb jadalny). Wysyp: najwięcej borowików pojawia się od początku sierpnia do końca września. Szukaj: głównie w lasach mieszanych z udziałem sosen, świerków, brzóz i dębów. Koźlarz babka -rodzina borowikowate (jadalny). Wysyp: na bardzo obfite zbiory można liczyć dopiero od sierpnia. Ale pełnia sezonu trwa aż do początku października. Szukaj: w lasach brzozowych lub z domieszka brzóz. Koźlarz czerwony -rodzina borowikowate (jadalny). Wysyp:najwięcej koźlarzy zbiera się w sierpniu i wrześniu, do końca tego miesiąca. Szukaj: w zaroślach osikowych i w lasach z domieszka osiki – w okolicach kęp tych drzew. Czubajka kania - rodzina bedłkowatych (bardzo smaczny grzyb jadalny). Wysyp:obficie rosną od sierpnia do października. Szukaj: najłatwiej natknąć się na nie w lasach mieszanych z przewagą drzew liściastych, na porębach w tych lasach i na ich obrzezach. Pieprznik jadalny potocznie nazywany „kurka”(wyśmienity grzyb jadalny). Wysyp: jest ich sporo od czerwca, ale najwięcej kurek zbierzesz od połowy lipca do początku września. Szukaj: w lasach mieszanych z przewagą sosen i brzóz. Maślak zwyczajny -rodzina borowikowate (bardzo smaczny grzyb jadalny). Wysyp: można się na nie wybrać już w sierpniu, ale pełnia sezonu trwa aż do października. Szukaj: najwięcej i najładniejszych maślaków znajdziesz w sosnowych młodników. Opieńka miodowa – rodzina bedłkowatych (smaczny grzyb jadalny). Wysyp: dopiero od początku września. Ale sezon trwa do końca października. Szukaj: w żyznych lasach liściastych lub mieszanych, na leśnych polanach i porębach. Mleczaj rydz - rodzina gołąbkowatych (wspaniały i smaczny grzyb jadalny). Wysyp: najłatwiej znaleźć rydze od początku września do połowy października. Szukaj:przede wszystkim w rozległych borach sosnowych i świerkowych. Nie ma zatem na co czekać – koszyk w rękę i do lasu!
surojadki srebrzyste żółte i czerwone