Odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone. Sprawdź jak załatwić sprawę. Odszkodowanie za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne (gminne i powiatowe) na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tzw. „Specustawa drogowa”) Dziennik Ustaw z 1945, nr 50, poz. 279. Zasadniczo, obecne roszczenia z dekretu Bieruta można podzielić na dwa rodzaje: Roszczenia związane ze stwierdzeniem nieważności decyzji o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego – w przypadku osób, które złożyły taki wniosek w określonym przez prawo PRL terminie. Żądanie Rolnik prowadzący działalność gospodarczą nie występuje jako podatnik VAT, gdy na mocy wojewody zostaje pozbawiony ziemi w zamian za odszkodowanie – orzekł NSA. Sprawa dotyczyła rolnika, który jest czynnym podatnikiem VAT od 2006 r. W 2014 r. w związku z planowaną budową drogi wojewoda Fast Money. Zgodnie z art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Za te działki gruntu przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Własność działek przeznaczonych pod drogi publiczne przechodzi na rzecz gminy w dniu, kiedy decyzja zatwierdzająca podział staje się ostateczna. Dopiero w tym momencie powstaje roszczenie o odszkodowanie. Tego odszkodowania były właściciel nieruchomości nie może się skutecznie zrzec przed wydaniem decyzji administracyjnej zatwierdzającej podział nieruchomości, czyli przed przejściem własności gruntu na rzecz gminy. Szeroko wyjaśnił to NSA w wyroku z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt, I OSK 238/07, LEX nr 578071, a wcześniej NSA w Warszawie w wyroku z dnia 31 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1658/00, LEX nr 81734. Zrzeczenie się odszkodowania może być wynikiem uzgodnień, o których mowa w art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami . Dopuszczalne jest takie uzgodnienie, w wyniku którego właściciel zupełnie zrezygnuje z prawa do odszkodowania (zgodzi się na odszkodowanie zerowe). Uzgodnienia dokonane przed wydaniem decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości nie będą miały żadnej mocy prawnej. Pomimo zrzeczenia się odszkodowania przed zatwierdzeniem podziału, właściciel nieruchomości będzie mógł wystąpić o odszkodowanie, a jego zrzeczenie się nie odniesie skutku. W takim wypadku interes gminy nie będzie odpowiednio zabezpieczony. @page_break@ Jeżeli gmina, w zamian za określone ustępstwa i udogodnienia na rzecz właściciela nieruchomości, chce przed zatwierdzeniem podziału skutecznie zabezpieczyć się przed wypłaceniem odszkodowania za działki przeznaczone pod drogi, to musi przyjąć inny tryb postępowania. Wójt powinien z urzędu zatwierdzić podział nieruchomości, ale tylko w taki sposób, aby wydzielić same drogi. Jest to dopuszczalne na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami . W takim wypadku działki wydzielone pod drogi nie przechodzą na rzecz gminy z mocy prawa, art. 98 ust. 1 taki skutek przewiduje tylko w wypadku podziału na wniosek właściciela (użytkownika wieczystego). Po takim podziale właściciel nieruchomości może darować gminie działki przeznaczone pod drogi i wówczas można dokonywać wszelkich ustaleń bez ryzyka, że właściciel później zmieni zdanie. Dobrym rozwiązaniem może być także zawarcie umowy gwarancyjnej, ale to wymaga zaangażowania osoby trzeciej, której wypłacalność nie będzie budziła wątpliwości. Zgodnie z art. 392 kodeksu cywilnego, jeżeli osoba trzecia zobowiązała się przez umowę z dłużnikiem zwolnić go od obowiązku świadczenia, jest ona odpowiedzialna względem dłużnika za to, że wierzyciel nie będzie od niego żądał spełnienia świadczenia. Gwarant zawiera z gminą umowę, w której gwarantuje, że właściciel gruntu zrzeknie się odszkodowania za nieruchomości, których własność przeszła na gminę wskutek podziału. Jeżeli właściciel nie zrzeknie się prawa do odszkodowania, to gwarant będzie musiał zapłacić odszkodowania bezpośrednio za gminę lub zwrócić gminie wypłacone przez nią odszkodowanie. Umowa gwarancyjna może dotyczyć długu przyszłego. Dodatkowo właściciel nieruchomości może poręczyć za zobowiązanie gwaranta i w ten sposób sam stanie się odpowiedzialny za ewentualnie należne mu odszkodowanie. Natomiast na marginesie należy zaznaczyć, że zawieranie z inwestorami i właścicielami nieruchomości porozumień, na mocy których gmina dokonuje na ich rzecz określonych ustępstw lub ułatwień w zamian za korzyści majątkowe dla gminy, może nieść ryzyko popełnienia przestępstwa. Należy takie porozumienia wnikliwie analizować pod względem prawnym. Zgodnie z art. 228 § 1 kodeksu karnego kto, w związku z pełnieniem funkcji publicznej, przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Przy czym korzyścią majątkową lub osobistą jest korzyść zarówno dla siebie, jak i dla kogo innego (art. 115 § 4 kodeksu karnego). Stąd członek władz gminy, który w związku z pełnieniem funkcji publicznej przyjmuje obietnicę korzyści majątkowej dla gminy może dopuścić się przestępstwa, mimo że sam żadnej korzyści dla siebie nie zamierza osiągnąć i działa w interesie publicznym. Do znamion przestępstwa z art. 228 §1 kodeksu karnego nie należy naruszenie prawa przez funkcjonariusza publicznego w zamian za korzyść majątkową lub jej obietnicę. Jeżeli przyjęcie korzyści majątkowej lub jej obietnicy następuje w zamian za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa, to zachodzi przestępstwo z art. 228 § 3 kk, a sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat materiały: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) Scalenie i podział nieruchomości jest rzadko wykorzystywaną procedurą, w ramach której dochodzi do „skomasowania” gruntów na określonym obszarze, a następnie przydzieleniu każdemu uczestnikowi scalenia działek gruntu o odpowiednim areale, pomniejszonych o powierzchnię niezbędną do wydzielenia nowych dróg publicznych. Przejęcie przez gminę gruntów w powyższym trybie stanowi wywłaszczenie, za które to - zgodnie z art. 21 ust. 2 Konstytucji - byłemu właścicielowi przysługuje odszkodowanie odpowiadające ich wartości rynkowej. Podobnie, jak przy podziale nieruchomości, odszkodowanie to w pierwszej kolejności jest ustalane w drodze uzgodnień między byłym właścicielem a urzędem, co gminy bardzo często wykorzystują w celu odwleczenia momentu jego wypłaty lub maksymalnego obniżenia wysokości rekompensaty. Stosowane przez urzędy taktyki są więc w tym przypadku takie same, jak przy odszkodowaniach należnych za grunty przejęte w ramach „prostych” podziałów nieruchomości, dokonywanych przez pojedynczych właścicieli, dlatego też celem ich bardziej szczegółowego omówienia należy odesłać do znajdującego się na blogu artykułu Wywłaszczenie przy podziale nieruchomości dotyczącego taktyk gmin stosowanych przy domaganiu się przez byłych właścicieli odszkodowań za grunty przejęte na podstawie decyzji podziałowych, znajdującego się na blogu. Bardzo istotną kwestią, która różni sprawę o ustalenie odszkodowania za grunt przejęty w wyniku scalenia i podziału, od sprawy ustalenia odszkodowania za grunt przejęty w ramach „prostego” podziału, jest sposób dokonywania wyceny gruntu. Mianowicie, o ile w przypadku „prostego” podziału na własność gminy przechodzi część naszej działki przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę publiczną, przez co wartość tego gruntu ustalana jest wg jego drogowego przeznaczenia (oprócz wyjątków szczegółowo omówionych w artykule Wysokość odszkodowania za wywłaszczenie - „zasada korzyści”, o tyle w przypadku scalenia i podziału mamy do czynienia z sytuacją, w której nasza działka pomniejszana jest proporcjonalnie do powierzchni wszystkich nieruchomości objętych scaleniem i podziałem oraz do ogólnej powierzchni działek gruntu wydzielonych pod nowe drogi i pod poszerzenie dróg istniejących. Okoliczność ta rodzi kardynalne skutki dla dokonywania wyceny wywłaszczonego od nas gruntu w ramach procedury scalenia i podziału, co celem dokładnego zobrazowania chcielibyśmy przedstawić Państwu na konkretnym przykładzie. Mianowicie, załóżmy, że nasza działka o powierzchni jednego hektara, przed scaleniem i podziałem przeznaczona była w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne oraz pod drogę publiczną, przy czym część o przeznaczeniu mieszkaniowym posiadała powierzchnię 0,8 hektara, natomiast część o przeznaczeniu drogowym 0,2 hektara. W związku z tym, dokonujący wyceny naszego gruntu rzeczoznawca majątkowy ma obowiązek w pierwszej kolejności wycenić cały grunt wg jego przeznaczenia w całości, a następnie dokonać analizy, czy tak ustalona wartość jest wyższa od wartości wg przeznaczenia drogowego (porównanie to wynika oczywiście z zastosowania wspomnianej oraz szczegółowo omówionej w tym artykule Wysokość odszkodowania za wywłaszczenie - „zasada korzyści”. W przypadku działki przeznaczonej w przeważającej części pod budownictwo mieszkaniowe odpowiedź jest oczywista, w związku z czym rzeczoznawca ma obowiązek ustalić wartość całej działki (np. na 400 zł za m2), a następnie przemnożyć tę wartość przez ilość metrów, o które pomniejszona została nasza działka. Tak ustalona kwota będzie kwotą przysługującego nam odszkodowania. Dzieje się tak właśnie dlatego, że jak już wyżej wskazano, w procedurze scalenia i podziału nie jest wywłaszczana od nas „fizyczna”, możliwa do ustalenia w terenie część działki o przeznaczeniu drogowym, lecz pomniejszana jest proporcjonalnie, a zarazem „abstrakcyjnie” całość naszej działki. Warto nadmienić również, że kwestia ta była kwestią sporu pomiędzy reprezentowanymi przez nas osobami wywłaszczonymi a gminą, która oczywiście domagała się wyceny wg (dużo mniej wartego) przeznaczenia drogowego, jednak zarówno orzekające urzędy, jak i sąd administracyjny w prawomocnym wyroku, w sposób jednoznaczny przyznał rację naszej argumentacji. Intensyfikacja prac związanych z lokalizowaniem dróg publicznych sprawiła, że od początku 2009 r. organy administracji odnotowały lawinowy wzrost spraw z zakresu ustalania odszkodowań za nieruchomości pozyskane pod drogi publiczne w porównaniu z latami ubiegłymi. Z danych Ministerstwa Infrastruktury wynika, że do końca 2010 r. wpłynie około 20 tys. spraw z zakresu ustalenia odszkodowań za grunty przeznaczone pod drogi. Nie można nadto zapominać, że wskutek nowelizacji specustawy drogowej obowiązkiem ustalenia odszkodowań obciążeni zostali starostowie w odniesieniu do nieruchomości pozyskiwanych pod drogi gminne i powiatowe. Duża liczba prowadzonych postępowań oraz głębokie zmiany specustawy doprowadziły do powstania, nieuchronnych w tej sytuacji, trudności interpretacyjnych. Zobacz koneicznie: Wybrane zagadnienia dotyczące odszkodowań za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne W celu identyfikacji i wyjaśnienia pojawiających się problemów, a także podniesie nia jakości zarówno czynności poprzedzających rozstrzygnięcia administracyjne, jak i wydawanych przez organy administracji decyzji, w dniach 19–20 listopada 2009 r. w Falentach koło Warszawy odbyło się seminarium z udziałem Mirosława Gdesza - sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przedstawicieli Ministerstwa Infrastruktury, wojewodów, prezydentów miast oraz inwestorów. Niniejsze opracowanie (na zdjęciu po lewej) jest podsumowaniem tego spotkania. W zamyśle ma ono służyć wyjaśnieniu zawiłości w procedurze ustalania odszkodowań za nieruchomości pozyskiwane pod budowę dróg publicznych, wskazaniu zagadnień dyskusyjnych, poja wiających się na tle stosowania przepisów specustawy drogowej, a także przedstawieniu propozycji ich rozwiązania. Podjęto w nim próbę interpretacji przepisów ustawy. Niektóre prezentowane tezy zostały już zweryfikowane przez praktykę, czemu dano wyraz przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych, natomiast w pozostałym zakresie opracowanie jedynie sygnalizuje podjęte rozważania.

odszkodowanie za grunty przejęte pod drogi